|
Op de grens van alfa en bčta |
||||
|
Grensverleggers
W
e zijn gewend
onderscheid te maken tussen de natuurwetenschappen
(de ‘bčtavakken’) en de menswetenschappen (de ‘alfavakken’)
- en het is ook gebruikelijk om jezelf aan te duiden als een echte alfa
dan wel een echte bčta. Alfa’s gaan er meestal van uit dat
de bčtavakken veel te moeilijk zijn en ook nog koud en abstract, terwijl bčta’s nogal eens met enige
neerbuigendheid over alfa’s spreken. Zowel alfa’s als bčta’s
zijn vaak mensen die wel veel van hun vak weten, maar weinig van andere
onderwerpen.
Gelukkig zijn er in alle takken van wetenschap
ook mensen die deze muurtjes weten te slechten en, mede daardoor,
boeiend werk leveren, waarin de
samenhang van alle menselijke kennis zichtbaar wordt. Edward O.
Wilson, een bioloog die gespecialiseerd is in
mieren, veroorzaakte in 1972 wereldwijd opschudding door in zijn grote
werk Sociobiologie aan te tonen dat ook sociaal gedrag een biologische erfelijke basis
heeft en in het
slothoofdstuk de biologische basis van menselijk gedrag te beschrijven. In 1998 verscheen van
Wilson, inmiddels
emeritus, Consilience waarin hij een poging d In de natuurwetenschappen is in de loop der eeuwen een netwerk opgebouwd van causale verklaringen, variërend van de kwantumfysica tot hersenonderzoek en de evolutie van gedrag. Het netwerk vertoont nog veel gaten, maar de samenhang wordt steeds meer zichtbaar en de grenzen verschuiven nu ook naar terreinen waar tot nu toe de ‘alfa’s’ de alleenheerschappij hadden. Dat cultuur, sociaal gedrag en politiek een biologische basis hebben, daar willen de alfa’s liever niet bij stil staan.Leidende figuren in de politiek en de media hebben meestal een alfa-achtergrond, n iet zelden gecombineerd met een indrukwekkende onwetendheid op het gebied van de natuurwetenschappen. De grote problemen bij het nemen van verstandige beslissingen op milieugebied zijn daarvan een direct gevolg.Wilson spreekt van twee culturen die een verschillende taal spreken en van de noodzaak om juist het grensgebied te verkennen, waartoe onderzoekers ook de taal van de andere partij zullen moeten leren verstaan. Wilson is een bioloog die vanuit zijn vak
zijn aandacht verbreed heeft naar de culturele aspecten van de mens. Het
omgekeerde komt ook voor: William H. McNeill is een historicus die zich steeds
meer bewust werd van de invloed van biologische processen op de menselijke
geschiedenis. Hij publiceerde in 1974 Plagues and Peoples, een overzicht van de
ingrijpende invloed die ziekten, dus bacteriën, virussen en ander klein spul op
de menselijke geschiedenis heeft gehad. |
English version: read here. |
|
|
|